YENİCE GÖRÜŞMELERİ
Birinci Yenice görüşmesi: 16 Kasım 1921 tarihinde Türk-Fransız heyetleri arasında gerçekleşti. Türk ve Fransız heyetleri Yenice istasyonunda bir vagonda buluşup, Çukurova’nın devir teslim protokolünü hazırlayacaklardı.
Türk heyetinde Muhittin Paşa, İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Hamit Bey, Albay Şükrü Naili (General, Gökberk) Bey, İstihkâm Albayı Sıtkı (General) Bey vardı. Ayrıca Milletvekillerinin tamamı ve Kars Milletvekili Cavit Bey vardı. Ayrıca pek çok ileri gelen kişi vardı. Fransız heyetine Franklin Bouillon nezaret edecekti. Yanında Albay Mujen ve Yarbay Sarı bulunacaktı. Fransız heyeti 15 Ekim 1921 günü “Tulon”dan gemiyle yola çıktı. Türk heyeti önce Pozantı’ya geldiler.
Türk heyeti Pozantı’da kendi arasında bir ön hazırlık toplantısı yaptılar. Buradan trenle hareket ederek Yenice’ye geldiler. Fransız heyeti de gelmişti. İki heyet 16 Kasım 1921 tarihinde Yenice istasyonunda bir vagonda buluştular. İki heyet, Ankara Antlaşması maddeleri doğrultusunda Çukurova’nın devir teslimi konusunu görüştüler. Güneydeki işgal ettikleri şehirleri nasıl ve hangi tarihlerde teslim edecekleri konusunda bir protokol hazırlandı."
Tarsus’u Fransızlardan teslim alan Millî Ordumuzun temsilcisi olan ve General Muhittin Paşa başkanlığındaki heyet, 03 Ocak 1922 günü sabah trenle Mersin’e hareket etti. Mersin istasyonunda, Tarsus’ta olduğu gibi aşırı bir kalabalık vardı. Köylerden gelenler, şehirde oturanlar, herkes buradaydı. İstasyon ve yollar süslenmişti. Bayraklarımızla donatılmıştı. İstasyondan Hükümet Konağı’na gidildi. Burada bir tören yapılarak göndere şanlı Türk Bayrağı çekildi.
İkinci Yenice görüşmesi: 30-31 Ocak 1943 tarihlerinde, Türkiye Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile Birleşik Krallık Başbakanı Winston Churchill'in gerçekleştirdiği görüşmedir. Toplantı, günümüzde Mersin’in Tarsus ilçesine bağlı Yenice'de, Adana-Mersin demir yolu hattı üzerindeki Yenice Tren İstasyonu'nun bir tren vagonunda gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle de Yenice Mülakatı, Adana Mülakatı veya Yenice Görüşmesi gibi adlarla da anılmıştır.
Birinci Yenice görüşmesinin hangi vagonda gerçekleştirildiğini bilmiyorum. Ancak ikinci Yenice görüşmesinin Beyaz vagonda gerçekleştirildiğini biliyoruz.
Beyaz Vagon veya Barış Vagonu İçel Sanat Kulübünün girişimleri sonucunda Konya gar depolarında bulunmuş ve Sivas’ta restore edilmiştir. 30 Ocak 1993 Cumartesi günü Beyaz Vagon 50. Yıl kutlamaları için hazır hale getirilmiştir. Yenice’de büyük bir bayram havası yaşanmıştır. Tarihte yanlış olarak Adana Mülakatı olarak bilinen bu görüşme, burada Yenice’de, bu vagonda gerçekleşmiştir.
Birinci ve ikinci Yenice görüşmesi Mersin ve Tarsus için büyük bir öneme sahiptir. Bugün Barış Parkı ve Vagon Müze’sinde her yıl 30 Ocak’ta bir anma günü düzenlense de bu kutlamalar istenilen seviyede değildir. Gönül ister ki bu iki evrensel olay iyi bir projeyle öğrencilerin ve halkın ziyaret ettiği işlevsel bir konuma gelebilsin.
