MERSİN’DE TEKSTİL VE MODANIN SERÜVENİ
Eylül ayının ilk haftası Mersin’de Festival hazırlıkları son hızla devam ediyordu. Mersin Tekstil ve Moda Festivaline katılacak sanatçılar Mersin’e akın akın geliyorlardı. İlk zamanlar defile programları Mersin Otelinde veya Soli tesislerinde sunulmaktaydı. Konserler ise Atatürk Parkı’nın içinde düzenleniyordu. Ancak tesisler yetersizdi. Gazeteler Mersin’deki turistik bölgelerin adi meyhane veya başka anlamda bir hüviyetinden kurtarılması gerektiğini haber yapıyorlardı. Gerçi denetimler artırıldı ama yine de tesisler yetersizdi.
Bilindiği üzere tekstil sektörünün gelişimi pamuk ile başlamıştır. 19. yüzyılda bir liman kenti olan Mersin'e uğrayan gemilerin sayısı giderek artmıştır. Özellikle 1850'lerde pamuk üretimiyle canlanan bölge, sanayileşme süreciyle dokuma ve konfeksiyon merkezine dönüşmüştür. Mersin İskelesi, üretilen pamuğun ve mamul tekstil ürünlerinin dünyaya açılan kapısı olmuştur. Pamuk üretimi şehrin küçük bir köyden bir ticaret ve sanayi merkezine dönüşmesinde büyük rol oynamıştır. Mersin artık pamuk ve tekstilin bir ihracat iskelesi haline gelmiştir. Pamuk ve tekstil ürünlerine olan talep giderek artmıştır. Hatta Liverpool Pamuk Borsası ile Mersin ve Tarsus Borsaları arasında bir telgraf hattı bile kurulmuştur.
Mersin’de ilk festival ve şenlikler eylül ve ekim aylarında kutlanacak olan “Mersin (İçel) Şenlikleri” adı altında düzenlenmiştir. 1972 tarihli bir gazete, Mersin şenliklerinin dördüncüsü TRT televizyonu tarafından filme alınıp bütün yurtta yayınlanacağı haberini yapmıştır. Bu haber herkesi çok sevindirmiştir.
Şenlikler ‘Altın Palmiye Festivali’ olarak yeniden düzenlenmiştir. Eylül ayının sonlarında başlayan “Birinci Altın Palmiye Festivali” 8 Ekim 1972 günü yapılan büyük şenlikler ve verilen konserlerle sona ermiştir. Adına “İçel Şenlikleri” denilen Mersin Festivali 1972 yılında Mersin Altın Palmiye Festivali olarak kutlanmaya devam etmiştir. Akdeniz Fuarı için bir nüve ve temel teşkil eden bu şenliklerden sonra “Mersin Uluslararası Tekstil ve Moda Festivali ve Fuarı” olarak yoluna devam etmiştir.
Şenliklerin en büyük destekçisi Mersin ilindeki terzilik mesleğini temsil eden, köklü bir geçmişe sahip esnaf kuruluşu olan “Mersin Terziler Esnaf ve Sanatkârlar Odası” olmuştur. 1968’lerden 1978’lere kadar devam eden bu şenlikler gitgide heyecanını kaybetti ve sonunda unutulup gitti. Zamanla terzilik mesleği de yerini hazır giyim sektörüne bıraktı.
Mersin 1975'ten itibaren "Akdeniz Tekstil ve Moda Festivali" adı altında önemli organizasyonlara ev sahipliği yapmıştı. 1978-1979 yıllarında düzenlenen festivaller, büyük defileler ve fuarlar ile ses getirmişti. 1979'da 5.'si, 1982'de ise 6. Uluslararası Tekstil-Moda Festival ve Fuarı düzenlenerek bu gelenek uluslararası düzeye taşınmıştır.
“İzmir Fuarı'ndaki sahne çalışmalarını bitiren sanatçılar, şimdi Mersin Festivali'ne akın etmeye başladılar. Fuarın sona ermesiyle gazinolarla olan anlaşmaları da biten ünlü sanatçılar, bu kez de Güney'de sahne alacaklar. 19 Eylül: cumartesi günü açılacak olan Fuar, 40 gün sürecek ve Zeki Müren 25 yıl sonra ilk kez Mersin'e gelecek Mersin Fuarı'nda İstanbul, Ankara ve İzmir geceleri yapılacak Ajda Pekkan, Zeki Müren ve Ayten Gökçer sahne alacak.” (Milliyet Gazetesi, 17-26 Eylül 1979, 17 Eylül: Mersin Akdeniz Tekstil ve Moda Festivali 22 Eylül- 31 Ekim, 22 Eylül 1979 Cumartesi günü saat 10.00 da açılacak, 31 Ekim 1979 Çarşamba günü saat 17.30 da kapanacaktır.)
“Mersin 5. Akdeniz Tekstil ve Moda Festivali dün başladı. Festivalde, müzik, folklor ve şölenlere ağırlık verilmektedir. Yılların güçlü oyuncusu Altan Karındaş ve halk türküleri sanatçısı Kâmil Sönmez Türkmen Oteli’ndeki angajmanlarını bitirdikten sonra İstanbul’a döndüler.” (Hamdi Yurdakul bildiriyor: 23 Eylül: Mersin 5. Akdeniz Moda ve Tekstil Festivali başladı.)
Sümerbank 1936 yılında Mersin’de ilk satış mağazasını açmıştır. İlerleyen tarihlerde kumaş ve manifatura mağazaları giderek çoğalmıştır. Mersin’de tekstil ve moda güzel bir başlangıç yapmıştır. Yerli üretim basmalar, kumaşalar Mersinli usta terzilerin elinde bir sanat eserine dönüşmüştür. Çukurova’nın pamuğu ve Mersin’in tekstil ürünleri artık bütün dünyada tanınmaktadır.
1980'lerden sonra Mersin Serbest Bölgesi'nin kurulmasıyla birlikte, tekstil ve konfeksiyon sektörü ihracat odaklı büyük bir gelişim göstermiştir. Ancak bu gelişim uzun soluklu olamamıştır. Artan üretim maliyetleri nedeniyle Çukurova’da tekstil sektörü gitgide gerilemeye başlamıştır. Umudun baharı maalesef umutsuzluğun kışı olmuştur.
1980 ihtilalinde Mersin’de festival kutlamaları yasaklanmıştır. Daha sonra birkaç kez festival ve kutlamalar devam etmiştir. Ancak Mersinliler eskisi kadar heyecanlı ve mutlu değildir. 1990’lı yıllarda Mersin Belediyesi bu organizasyona son verme kararı almıştır. Böylece Mersin’in tekstil ve moda serüvenin de sonuna gelinmiştir.
