Çoklu baro teklifi 4 gün 52 saat görüşme sonunda

Adalet Komisyonu’nda kabul edildi: CHP aynen yasalaşırsa AYM’ye başvuracak. 80 il barosu ve Türkiye Barolar Birliği’nin karşı çıktığı "çoklu baro" teklifi, 4 gün, 52 saat süren görüşme maratonunun ardından TBMM Adalet Komisyonu’nda hiçbir değişiklik yapılmadan kabul edildi.

Çoklu baro teklifi 4 gün 52 saat görüşme sonunda

80 il barosu ve Türkiye Barolar Birliği'nin karşı çıktığı "çoklu baro" teklifi, 4 gün, 52 saat süren görüşme maratonunun ardından TBMM Adalet Komisyonu'nda hiçbir değişiklik yapılmadan kabul edildi.

AKP'nin Perşembe günü TBMM Genel Kurulu'na getirmeyi planladığı yasa teklifini, CHP ise çoklu baro öngören düzenlemelerden vazgeçilmediği taktirde, Anayasa Mahkemesi'ne götürmeyi planlıyor.

AKP ve MHP'nin imzasıyla TBMM'ye sunulan Avukatlık Yasası'nda değişiklik yapan yasa teklifi ile üye sayısı 5 bini geçen İstanbul, Ankara ve İzmir'de birden fazla baro kurulmasının yolunu açan yasa teklifinin TBMM Adalet Komisyonu'nda iktidar ile muhalefet arasında sert tartışmalara yol açarken, görüşmelere alınmayan baro başkanları da TBMM kampüsü önünde sabahlayarak günlerce oturma eylemi yaptı.

Perşembe günü saat 16.00'da başlayan ve 4 gün boyunca sabah saatlerine kadar süren görüşmeler toplamda 52 saat sürdü. Mükerrer konuşanlarla birlikte 296 konuşmacıya söz verilirken, 1255 sayfa tutanak tutuldu.

 

TEKLİF NE GETİRİYOR?

AKP ve MHP milletvekillerinin imzasıyla hazırlanan yasa teklifi 28 maddeden oluşuyor ve komisyonda da herhangi bir değişiklik yapılmadı.

Yasa teklifinin can alıcı ve itiraza neden olan maddelerini ise üç büyük ilde "çoklu baro" kurulması ve bu üç il barosunun Türkiye Barolar Birliği'ndeki (TBB) delege ağırlığını düşürmeye yönelik düzenlemeler oluşturuyor.

Yasa teklifi aynen yasalaşırsa, avukat sayısı 5 binden fazla olan illerde en az 2 bin avukatın imzasıyla yeni bir baro kurulabilecek.

Buna göre halen üye sayısı 5 binin üzerinde olan Ankara, İstanbul ve İzmir'de birden çok baro kurulabilecek. Teklife göre her baro, TBB Genel Kurulunda, baro başkanı ile sabit üç delege ve her 5 bin avukat için ilave bir delegeyle temsil edilecek. Böylece 3 büyük ildeki baroların TBB seçimlerindeki etkisi azaltılmış olacak.

Mevcut Avukatlık Yasası'na göre TBB Genel Kurulu için her baro ikişer delege belirliyor. Avukat sayısı yüzden fazla olan barolar, yüzden sonraki her 300 üye için ayrıca birer delege seçiyor.

TBB'nin 477 delegesinden 138'i İstanbul, 53'ü Ankara, 30'u İzmir Barosu seçimlerinde belirleniyor. Teklif aynen yasalaşırsa İstanbul'un delege sayısının 14, Ankara'nın 7, İzmir'inse 5'e düşeceği hesaplanıyor.

 

BAROLAR GÖRÜŞMELER BOYUNCA NE YAPTI?

Yasa teklifinin gündeme gelmesinin ardından, aralarında seçtikleri temsilciler aracılığıyla TBMM'deki siyasi partiler, Adalet Bakanı Abdülhamit Gül ve Kamu Denetçiliği Kurumu Başkanı Şeref Malkoç'u ziyaret eden baro başkanları, "çoklu baro" teklifinin baroları siyasallaştıracağı ve bölünmeye yol açacağı gerekçesiyle, geri çekilmesini istedi.

Barolar ayrıca, TBB'ye delege seçim sisteminin değiştirilmesinin de temsilde adaleti engelleyeceği görüşünü dile getirdi. Yaptıkları açıklamalarla iktidara teklifi geri çekmeleri çağrısında bulunan barolar, çağrıları karşılıksız kalınca, Ankara'ya "savunma yürüyüşü" başlattı, ancak bu eylem Ankara girişinde engellenince, oturma eylemi yaptılar.

Yapılan müzakereler sonucunda baro başkanlarının Anıtkabir ziyaretine izin verilirken, Ankara Valiliği TBMM Adalet Komisyonu'nda teklifin başlaması öncesinde "pandemi önlemleri" kapsamında yürüyüş ve miting yasağı getirildi.

Baro başkanları Meclis önüne gelerek Adalet Komisyonu'ndaki görüşmelere katılmak istediler, ancak bu önerileri iktidar tarafından kabul görmeyince, Meclis önünde günlerce sabahlayarak oturma eylemi yaptılar.

 

KOMİSYONDA NELER YAŞANDI?

TBMM Adalet Komisyonu'ndaki görüşmeler koronavirüs salgını nedeniyle toplantı salonunda "sosyal mesafe" ve hijyen koşullarının nasıl sağlanacağı tartışmasıyla başladı. Özellikle muhalefet partilerinden çok sayıda milletvekili görüşmelerde söz almak istediği için yoğun kalabalık oldu.

Meclis'in en geniş komisyon salonu olan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'na alınan toplantıda sosyal mesafe sorunu nedeniyle görüşmelere bir süre ara verildi, daha sonra gerekli koşullar sağlanarak görüşmelere devam edildi.

Başta CHP olmak üzere muhalefet milletvekilleri teklif üzerinde konuşarak engelleme taktiği izlerken, buna karşın AKP ve MHP'liler sınırlı söz alarak görüşmelerin uzamasını engellemek istedi.

Muhalefet milletvekilleri çoklu baro sisteminin baroları böleceği ve siyasallaştıracağı eleştirisini yöneltirken, baro başkanlarının görüşmelere çağırılmaması da eleştiri konusu oldu. İktidar partisi temsilcileri ise teklif komisyona gelmeden önce baroların temsilcileri ile görüştükleri, ancak 3 büyük ilin barosunun kendileri ile görüşmeye gelmemesini eleştirdi.

 

'VİRGÜLÜNDE DAHİ DEĞİŞİKLİK YAPILMADI'

Muhalefet ve baroların yoğun eleştirisine karşın teklifte hiçbir değişikliğe gidilmedi.

CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, teklifin "virgülünde dahi değişiklik yapılmadığını" belirterek, iktidarı kibirle hareket etmekle suçladı. Yavuzyılmaz, "Virgülünde dahi değişiklik yapmamak, halkın gözünde kibrin içine atar. Şu bir gerçek ki, Türkiye'de ekonomik krize barolar neden olmuyor, maske skandalının sebebi de barolar değil, FETÖ ile el ele yürüyen de barolar değil, 15 Temmuz'u da barolar yapmadı, 15 Temmuz için toplanan paraları da barolar yemedi, tank palet fabrikasını da barolar peşkeş çekmedi" görüşünü dile getirdi.

 

TEKLİF PERŞEMBE GÜNÜ GENEL KURUL'DA

AKP ve MHP; son anda bir değişiklik olmazsa yasa teklifini TBMM Genel Kurulu'na getirmeyi planlıyor. AKP, teklifin "temel yasa" kapsamında görüşülmesi planlandığı için görüşmelerin komisyon kadar uzun sürmeyeceğini düşünüyor.

"Temel yasa" kapsamında görüşülen tekliflerin tek tek maddeleri üzerinde söz alınamıyor. Milletvekilleri en az iki bölümden oluşan temel yasanın geneli ve bölümleri ile varsa önergeleri üzerinde söz alabiliyor.

 

CHP AYM'YE GÖTÜRECEK 

CHP ise düzenlemenin aynen kabul edilmesi halinde, düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurmayı planlıyor. CHP sözcüleri, çıkacak yasanın Resmi Gazete'de yayımlanmasının hemen ardından AYM'ye iptal başvurusu yapacaklarını belirtiyorlar. (Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi)