İHD Mersin Şubesi Barış Komisyonu, 2024 Ekim ayından bu yana devam eden çatışmasızlık ortamının kalıcı barışa dönüşmesine yönelik önerilerini kamuoyuyla paylaştı. Komisyon adına açıklama yapan İHD Mersin Şube Eş Başkanı Muammer Derince, TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun 18 Şubat 2026’da kabul ettiği rapor ile bu rapor doğrultusunda yayımlanan 7595 sayılı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’u çözüm süreci açısından önemli bir adım olarak değerlendirdiklerini söyledi.
Kanunun eksikliklerine rağmen önemli bir hukuki çerçeve oluşturduğunu belirten Derince, ifade ve protesto özgürlüğü, medya özgürlüğü, muhalefete ve sivil topluma yönelik operasyonlar gibi alanlarda yaşanan ihlallerin toplumsal güvensizliği derinleştirdiğine dikkat çekti. Derince, kalıcı barışın sağlanabilmesi için silahsızlanma sürecinin demokratikleşme ve hukuki reformlarla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
“TBMM’NİN DENETİMİ ETKİLİ İŞLETİLMELİ”
7595 sayılı Kanun kapsamında silahsızlanma ve tasfiye sürecinin hangi kriterlerle yürütüleceğinin kamuoyuna açıklanmasını isteyen İHD, sürecin şeffaf ve öngörülebilir olması gerektiğini belirtti. Silahsızlanmanın doğrulanmasına ilişkin sonuçların güvenlik açısından sakınca oluşturmayacak ölçüde kamuoyuyla paylaşılması ve TBMM denetiminin etkin biçimde işletilmesi çağrısı yapıldı.
Kanundan yararlanma koşullarının açık ve objektif kriterlere bağlanması gerektiğini ifade eden Derince, benzer hukuki durumdaki kişiler arasında ayrımcılığa yol açabilecek uygulamaların önlenmesini istedi. Geri dönenlerin barınma, sağlık, ekonomik ve sosyal yaşama katılımı konusunda da gerekli güvencelerin oluşturulması gerektiğini kaydetti.
KAYYUMLARIN KALDIRILMASI VE HASTA MAHPUSLARIN SERBEST BIRAKILMASI İSTENDİ
Açıklamada, demokratikleşme adımlarının silahsızlanma sürecinin tamamlanması beklenmeden hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi. İHD'nin bu kapsamda hükümete yönelik talepleri arasında kayyum uygulamalarına son verilmesi, seçilmiş belediye başkanlarının görevlerine iade edilmesi ve bunun yasal açıdan mümkün olmadığı durumlarda belediye meclislerinin başkan vekili seçmesi için gerekli koşulların sağlanması yer aldı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarının eksiksiz uygulanmasını isteyen İHD, infaz sisteminin eşitlik ve uluslararası standartlar doğrultusunda yeniden düzenlenmesini, umut hakkının güvence altına alınmasını ve hasta mahpusların serbest bırakılmasını talep etti. İfade, örgütlenme, toplantı ve gösteri özgürlüklerinin güvence altına alınması, Kürt kimliği, dili ve kültürüne ilişkin sorunların demokratik siyaset içinde ele alınması da çağrılar arasında yer aldı.
GEÇMİŞ İHLALLERLE YÜZLEŞME VE TOPLUMSAL ONARIM ÇAĞRISI
İHD Mersin Şubesi Barış Komisyonu, çözüm sürecinin yalnızca silahsızlanma ve hukuki düzenlemelerle sınırlı kalmaması gerektiğine de dikkat çekti. Zorla kaybetmeler ve faili meçhul cinayetlerin aydınlatılması için etkili soruşturma ve hakikate erişim mekanizmalarının kurulmasını isteyen Derince, çatışmalardan etkilenen bölgelerde sosyal, ekonomik ve psikolojik onarım programlarının geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Kadınların, gençlerin, mağdur ailelerinin ve sivil toplum kuruluşlarının sürece katılımının sağlanmasını isteyen İHD, geçmişteki ağır insan hakları ihlallerinin tekrarlanmasını önleyecek kurumsal güvencelerin oluşturulması çağrısında bulundu.
Derince, kalıcı barış için üç temel alanın birlikte ilerlemesi gerektiğini belirterek, “Silahsızlanma ve tasfiyeyi odağına alan 7595 sayılı Kanun’la eş zamanlı olarak; siyasi katılım, temel haklar, yerel demokrasi ve eşit yurttaşlığı esas alan bir demokratikleşme programı; nihayet hakikat, adalet, yüzleşme, mağdurların hakları ve toplumsal onarımı amaçlayan bir toplumsal barış programı oluşturulmalıdır” dedi. (Haber Merkezi)


