Kirlilik nehirlerden Akdeniz’e uzanıyor

Akdeniz’deki mikroplastik kirliliğinin önemli bölümünün kara kaynaklı olduğu belirlenirken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kirliliğin başlıca kaynaklarını açıkladı. Bakanlığa göre kentsel atıklar, plastik üretimi ve geri dönüşüm süreçlerindeki kayıplar, tarımsal plastikler, sera örtüleri, sulama ekipmanları ve zirai ambalajların yanı sıra turizm, balıkçılık ve liman faaliyetleri Akdeniz’deki kirliliğin başlıca nedenleri arasında yer alıyor. Seyhan, Ceyhan, Göksu ve Asi nehirleri ile drenaj kanalları da karadaki atıkların denize taşındığı önemli güzergâhlar olarak öne çıkıyor.

Kirlilik nehirlerden Akdeniz’e uzanıyor


Mersin başta olmak üzere Akdeniz’deki mikroplastik kirliliği uzun süredir milletvekilleri, çevre aktivistleri, sağlık emekçileri ve sivil toplum kuruluşlarının gündeminde yer alıyor. Konuya ilişkin Meclis’e önergeler sunulurken, farklı kesimler tarafından yapılan açıklamalarla kirliliğin boyutlarına dikkat çekiliyor.

 

6 İLDE 604 DENETİM GERÇEKLEŞTİRİLDİ

 

Bakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre, 1 Temmuz itibarıyla Adana, Antalya, Hatay, Mersin, Gaziantep ve Muğla’da kirletici vasfı yüksek plastik ve atık geri dönüşüm tesisleri ile atık su arıtma tesislerinde eş zamanlı denetimler başlatıldı. İlk etapta gerçekleştirilen 604 denetimde 52 tesise toplam 118 milyon 211 bin lira idari para cezası uygulanırken, 19 tesis hakkında faaliyet durdurma kararı verildi. Cezai işlem uygulanan tesisler arasında Adana Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi’ne bağlı Seyhan Atıksu Arıtma Tesisi de bulunuyor.

 

7 YENİ MİKROPLASTİK ÖLÇÜM İSTASYONU KURULDU

 

Akdeniz’deki kirliliğin izlenmesine yönelik çalışmalar da genişletildi. Bakanlığın Denizlerde Bütünleşik Kirlilik İzleme Programı kapsamında, bu yıl 7 yeni mikroplastik ölçüm istasyonu devreye alındı. Yeni istasyonlarla birlikte izleme alanı Asi Nehri ağzından Antalya’ya kadar Doğu ve Orta Akdeniz kıyı şeridini kapsayacak şekilde genişletildi. Türkiye genelinde ise denizler 428 noktada düzenli olarak izleniyor. Bu ay gerçekleştirilen izleme seferinde Seyhan Nehri ağzı ile Taşucu mevkii arasında deniz yüzeyinde mikroplastik varlığı tespit edildi. Bunun üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un talimatıyla merkez denetim ekipleri ile mobil su ve atık su laboratuvarı bölgeye sevk edildi.

 

NEHİRLER ÖNEMLİ TAŞIYICI GÜZERGÂHLAR

 

Bakanlığın değerlendirmelerine göre Akdeniz’deki mikroplastik kirliliğinin önemli bölümü kara kaynaklı. Seyhan, Ceyhan, Göksu ve Asi nehirleri ile drenaj kanalları, atıkların denize taşınmasında önemli güzergâhlar olarak öne çıkıyor. 2026 yılında yaşanan yoğun yağışlar, taşkınlar ve barajlardan gerçekleştirilen kontrollü su bırakımlarının da nehir ve dere yataklarındaki atıkların denize daha hızlı taşınmasına neden olduğu değerlendiriliyor.

 

DENİZ SÜPÜRGESİ 10 GÜNDE 27 METREKÜP ATIK TOPLADI

 

Deniz yüzeyindeki kirliliğin temizlenmesi amacıyla da çalışma yürütülüyor. Marmara Denizi’nde müsilaj temizliğinde kullanılan deniz süpürgeleri, 27 Temmuz’da Akdeniz’e yönlendirildi. Türkiye Çevre Ajansı’nın (TÜÇA) Deria Deniz Süpürgesi, deniz yüzeyindeki plastik parçaları, ambalaj atıkları, köpük, odunsu materyaller ve diğer yüzer katı atıkları toplayarak denizden uzaklaştırıyor. Deniz süpürgesinin ilk 10 günde toplam 27 metreküp atık topladığı bildirildi. Antalya’daki müdahale kapasitesinin artırılması amacıyla ikinci deniz süpürgesinin de 10 Ağustos itibarıyla bölgede çalışmaya başladığı belirtildi.

 

KİRLİLİĞİN BAŞLICA KAYNAKLARI BELİRLENDİ

 

Bakanlığın açıklamasında Akdeniz’deki kirliliğin başlıca kaynaklarının yerleşim alanlarından bırakılan kentsel atıklar, plastik üretim ve geri dönüşüm süreçlerindeki kayıplar, tarımsal plastikler, sera örtüleri, sulama ekipmanları ve zirai ambalajlar olduğu belirtildi. Turizm, balıkçılık ve liman faaliyetlerinin de kirlilik kaynakları arasında yer aldığı ifade edildi. Kirliliğin kaynağında önlenmesinde yerel yönetimler ile su ve kanalizasyon idarelerine önemli sorumluluklar düştüğüne dikkat çekildi.

 

GERİ DÖNÜŞÜM TESİSLERİNE 5 YILDA 2,3 MİLYAR LİRALIK CEZA

 

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü tarafından son 5 yılda atık bertaraf ve geri dönüşüm tesislerinde 43 bin 96 çevre denetimi gerçekleştirildi. Denetimler sonucunda 2 milyar 300 milyon lirayı aşan idari para cezası uygulanırken, 323 tesisin faaliyetinin durdurulduğu açıklandı. Bakanlık, Akdeniz’de mikroplastik kirliliğinin yalnızca deniz yüzeyindeki atıklarla sınırlı olmadığını, kirliliğin havza ölçeğinde ele alınması gerektiğini belirterek denetim, izleme ve temizlik çalışmalarının sürdürüleceğini bildirdi. (Haber Merkezi)