ELVAN PEHLİVAN
Geçen yıla hatta her geçen aya kıyasla işlerin daha kötüye gittiğini belirten Toprak, “Piyasada ciddi bir ekonomik problem var ve en büyük darbeyi yemek sektörü aldı. Diğer sektörlerde vergi dengesi varken, bizim aldığımız ürünlerde yüzde 1 KDV, sattığımızda yüzde 10 KDV uygulanıyor. Bu farkı kapatmamız mümkün değil” dedi.
“MÜTEVAZI DÜKKÂNDA AYLIK 30 BİN LİRAYA YAKIN VERGİ ÖDÜYORUZ”
Vergi yükünün işletmeler için sürdürülemez noktaya geldiğini vurgulayan Toprak, “Ayran, et, tavuk, ekmek gibi temel ürünleri yüzde 1 KDV ile alıyoruz ama satışta yüzde 10 KDV ödüyoruz. Küçük bir işletme olmamıza rağmen ayda 27–30 bin lira vergi veriyoruz. 1,5–2 yıl öncesine göre kira giderlerim neredeyse üç katına çıktı” ifadelerini kullandı.
Son iki yılda yemek sektöründe ciddi bir çözülme yaşandığını dile getiren Toprak, birçok işletmenin ya kapandığını ya da küçülmeye gittiğini belirtti. Toprak, “Sadece vergiler değil, kira artışları da absürt seviyelere ulaştı. Bunları müşteriye yansıtamıyoruz. Tüketici de haklı; herkes kendi bütçesine göre kısıtlamaya gitti” diye konuştu.
“YEMEK UYGULAMALARINDA KESİNTİLER NEDENİYLE FİYATLAR YÜKSEK”
Kurye firmalarının aldığı yüksek komisyonlara da dikkat çeken Toprak, bu kesintilerin işletmeleri zorladığını söyledi. “İnsanlar daha rahat hizmet almak için bu platformları tercih ediyor ama yüzde 40’a varan kesintiler var. Birçok işletme bunu ister istemez müşteriye yansıtıyor. Ben naçizane protesto ediyorum bunları kullanmıyorum. Çünkü müşteriye kesintiyi yansıtmak zorunda kalıp onları kaybetmek, hayat pahalılığı yaratmak istemiyorum” dedi.
“TANTUNİ KEBAP GİBİ SUNULUYOR, BU DA FİYATLARI ŞİŞİRİYOR”
Sektörde yaşanan başka bir sorunun da ürünlerin konseptinin değişmesi olduğunu ifade eden Toprak, “Bazı işletmeler tantuniyi kebap gibi sunuyor. Garnitürü doldurup fiyatı yükseltiyorlar. Oysa tantuninin esprisi bu değil. Ana vatanı Mersin olmasına rağmen bugün en pahalı tantuni yine Mersin’de satılıyor” sözleriyle durumu eleştirdi.
“ZAM YAPAMIYORUZ, ZARAR EDİYORUZ”
Girdi maliyetlerinin artık yıllık değil, aylık hatta haftalık arttığını söyleyen Toprak, fiyatlara uzun süredir zam yapamadıklarını belirtti. Toprak, “Tavuk tantuniye 7 aydır zam yapmadım. Çünkü piyasalar durgun, müşteri kaybetmek istemiyoruz. Kendi kârımızdan feragat ediyoruz, hatta zarar ediyoruz” dedi.
Şu an fiyatların tavuk tantuni 120 lira, et tantuni 200 lira, biftek tantuni ise 220 lira olduğunu aktaran Toprak, et ve tavuk arasındaki farkın giderek açıldığına dikkat çekti. Toprak, “Tavuğun kilosu 135–140 lira, etin kilosu 700 liraya dayandı. Et bin liraya doğru gidiyor” ifadelerini kullandı.
“KASADA PARA VAR AMA BEREKET YOK”
Enflasyonun tüm dengeleri bozduğunu vurgulayan Toprak, dijital ödemelerin artmasına rağmen kazancın eridiğini söyledi. Toprak, “Satışların yüzde 60–70’i dijital ama kasada görünen para bereketsiz. Eskiden günde bin lira ciro yaptığımızda sevinirdik, şimdi aileler gelip yemek yediğinde hesap bin liraya yaklaşıyor. Paranın sadece adı var” diye konuştu.