Bekir YILDIZ

"Rasyonel Tartışma ve Meczup Edebiyatı"

Bu içerik 1006 kez okundu.

Rasyonel; akla, düşünce yasalarına ve aklın ilkelerine uygun düşen, mantıklı, tutarlı anlamlarını taşır. Rasyonel Tartışma ise akla uygun, mantıklı, tutarlı, düşünce yasalarına uygun yapılan tartışma anlamına gelir.

Rasyonel tartışmanın 10 kuralı vardır. Şimdi bu kuralları bir panelde yapmış olduğum konuşmadan örnekler vererek açıklayacağım. 
Konuşmam içerisinde şöyle bir cümle kullandım; “Fakir Baykurt toplumcu gerçekçi bir köy romancısıdır.” Bu cümlemi sonuna kadar savunuyorum ve başka bir yazımda ayrıntılı olarak açıklayacağım; fakat şimdi akıllı, mantıklı, tutarlı insanlar nasıl tartışır yani rasyonel tartışma nasıl olur önce onu halledelim.

Şimdi tartışmadaki muhatabım bu cümlemin yanlış olduğunu kanıtlamak yerine cümleme “salvo atmak” ( İtalyanca kökenli olup bizde argo olarak sallamak, atıp tutmak anlamında kullanılır) derse ne olur? Şahsıma karşı bir saygısızlık yapmış aynı zamanda Rasyonel tartışmanın 1. kuralını ihlal etmiş olur.
1. Kural: Şahsın kişiliğine saldırmayacaksın, onun sadece argümanına karşı geleceksin. (“Ad Hominem”)

Bu cümleye yanlış diyerek yanlış veya doğrudan başka değerlendirme olanağı bırakmamaktadır. Bu 6. ve 7. kuralı ihlal eder.

6. Kural: Argümanı iki olanağa indirgemeyeceksin. (“Sahte İkilem”)
7. Kural: Sen bilmiyorsun diye bir iddianın doğru veya yanlış olması gerektiğini savunmayacaksın. (“Bilgisizlik, Cehalet”)

Bu sözün başka yazarlar tarafından daha önce de kullanıldığını ve yanlış olduğunu, bundan sonra bu hatalara düşülmemesi için çok büyük mücadele verdiğini söylerse 5. kuralı ihlal etmiş olur.
5. Kural: Bir şey daha önce oldu diye bunun neden olması gerektiğini iddia etmeyeceksin. ( “Post hoc Neden, Yanlış Neden”)
 

“Fakir Baykurt toplumcu gerçekçi değil Rönesansçıdır” derse 9. kuralı ihlal eder.
9. Kural: Eğer aralarında mantıksal bağ yok veya savunulan argümandan az ise “bunun”, “şundan” türediğini varsaymayacaksın. (“Türemezlik”)

“Fakir Baykurt’a toplumcu gerçekçi demek ‘yavan’ kalır” derse 2. kuralı ihlal etmekle kalmaz yerle bir eder.
Kural 2: Daha kolay karşı gelmek maksadıyla şahsın argümanını yanlış temsil etmeyeceksin veya abartmayacaksın. (“Korkuluk Safsatası”)

“Bu böyle değil şu romanın arka kapağında şöyle yazıyor” diye savunmaya kalkarsa 3. kuralı ihlal eder.
3. Kural: Bütünü temsil etsin diye az sayıda örnekten hareket etmeyeceksin. (“Aceleci Genelleme”)

Mesela Umberto Eco’nun Gülün Adı isimli romanının sinema filmi olarak başarılı bir şekilde çekilmesi bütün başarılı romanların sinemaya başarılı bir şekilde aktarılacağı anlamına gelmez dikkat edelim hem 10. hem de 4. kuralı ihlal ederiz.

4. Kural: Öncüllerinden birinin doğru olduğunu varsayarak kendi pozisyonun için argüman üretmeyeceksin. (“Döngüsellik”)
10. Kural: Öncüller popüler diye doğru olması gerektiğini savunmayacaksın. (“Genel Kanı Safsatası”)
Durum bundan ibaret olduğundan kendileri ile bir araya gelme fırsatını isteyerek reddettim. Çünkü ihlal etmediği tek bir kural kalmıştı. “Fakir Baykurt toplumcu gerçekçi değildir, köy romancısı değildir hadi savun” diyerek 8. kuralı da ihlal eder diye korktum.

8. Kural: İspat yükümlülüğünü iddiayı sorgulayana yüklemeyeceksin. (“İspat Yükümlülüğünü Tersine Çevirme”)
Disipline edilmemiş dağınık fikirlerden ibaret bir konuşma yapmanın dinleyiciye hiçbir faydası olmaz. Düşünsel fenomen olmak için ısrarla akademik kelimeler seçmek dinleyicinin konudan kopmasına neden olur. Başarılı bir konuşmanın sonunda bağırılmaz, parti mitingi ses tonu ile biten konuşmalar genellikle eksik veya başarısız bir konuşmadır. Anlamayan dinleyici anlamadığını belli etmemek için yürekten inanmışçasına alkışlar. Bundan haz duyan konuşmacı kültürel yetersizlikten faydalanmış bir meczuptan öteye gidemez kanımca. Yaptığı da meczup edebiyatıdır.

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Başkan Tarhan’dan miniklere kar sürprizi
Başkan Tarhan’dan miniklere kar sürprizi
Toroslar Belediyesi'nden, öğrencilere tarihi çizgi roman
Toroslar Belediyesi'nden, öğrencilere tarihi çizgi roman